مقالات

تست اسپیرومتری چیست؟

25 مرداد 1402 24 بازدید 0 نظر

تست اسپیرومتری  یک آزمایش تشخیصی است که به متخصص ریه امکان می‌دهد با مطالعه روند تبادل هوا، سیستم تنفسی و در نتیجه عملکرد ریه‌ها را تجزیه‌وتحلیل کند. معمولاً در صورت شک به وجود بیماری‌های نفسی  این تست در نظر گرفته می‌شود. اگر به‌تازگی به پزشک مراجعه کرده‌اید و از شما خواسته است تا تست بدهید، این بخش را با دقت مطالعه کنید تا با جزئیات، دلایل و نحوه انجام اسپیرومتری آشنا شوید.

تست اسپیرومتری

تست اسپیرومتری چیست؟

اسپیرومتری روش کلیدی مورد استفاده در بین انواع تست‌های عملکرد ریه است  که برای ارزیابی اثربخشی درمان و همچنین تعیین شدت آسم و COPD استفاده می‌شود. این  روش کمک می‌کند تا مشخص شود که آیا جراحی مناسب است یا خیر و به ارزیابی اثرات عوامل خطر محیطی مانند آلاینده‌های هوا و گردوغبار کمک می‌کند. ارزیابی اسپیرومتری باید با توجه بویژگی‌های خاصی مانند قد و وزن (شاخص توده بدنی)، سن، جنسیت و بیماری‌های همراه که ممکن است بر اندازه‌گیری‌ها تأثیر بگذارد، انجام شود.

چرا تست اسپیرومتری انجام می‌شود؟

تست اسپیرومتری یک آزمایش ساده و غیرتهاجمی است که عملکرد ریه را اندازه‌گیری می‌کند. یک اسپیرومتر برای اندازه‌گیری میزان هوای تنفس و خارج‌کردن فرد استفاده می‌شود و به آن FEV۱ (حجم هوای قابل‌تنفس در ثانیه اول پس از دم کامل) می‌گویند. بر اساس این اطلاعات، متخصص ریه تشخیص می‌دهد که آیا ریه‌های شما به‌درستی کار می‌کنند یا خیر.

به طور کلی تست اسپیرومتری برای موارد زیر استفاده می‌شود:

  • تشخیص بیماری‌های دستگاه تنفسی (آسم، فیبروز کیستیک، آمفیزم، برونشیت انسدادی مزمن، پیامدهای پس از عفونی و…)
  • غربالگری افراد سیگاری و افراد در معرض خطر بیماری‌های شغلی (طب کار)
  • عملکرد تنفسی در ورزش (پزشکی ورزشی)
  • برای بررسی‌های بیشتر به دنبال آزمایش‌های تشخیصی و آزمایشگاهی با نتایج غیرطبیعی (غیر مطابق با اشعه ایکس قفسه سینه، هیپوکسی و غیره…) (تشخیص)
  • ارزیابی عملکرد سیستم تنفسی پس از بیماری‌ها و عمل‌هایی مانند پیوند ریه (مانیتورینگ)
  • بررسی علائم (سرفه، درد قفسه سینه، خس‌خس سینه)
  • مطالعات اپیدمیولوژیک
تست عملکرد ریوی

تست تنفس اسپیرومتری برای چه بیماری‌هایی استفاده می‌شود؟

تست‌های عملکرد ریوی که در پزشکی به نام اسپیرومتری شناخته می‌شود در بسیاری از بیماران استفاده می‌شود. این آزمایش مخصوصاً برای افرادی که دچار تنگی نفس، سرفه و شکایات خلط هستند اعمال می‌شود. علاوه بر این، غیر از یافته‌های طبیعی در رادیوگرافی قفسه سینه، سیگارکشیدن برای مدت طولانی، ورزشکار بودن و کار در مشاغلی که روی ریه‌ها تأثیر می‌گذارد نیز از عواملی در تست عملکرد ریوی هستند. تست‌های عملکرد ریوی در تشخیص بیماری‌های زیر ارجحیت دارند:

 تست‌های عملکرد ریوی در تشخیص بسیاری از بیماری‌ها توسط پزشکان متخصص در بیمارستان‌ها استفاده می شود. با این حال، در برخی موارد، این آزمایش ممکن است  برای برخی افراد ناخوشایند باشد مانند:

  • در بیماران مبتلا به فشار خون کنترل نشده
  • بیماران مبتلا به سکته قلبی قبلی
  • در بیمارانی که تحت عمل جراحی ریه و شکم قرار گرفته‌اند و درد زیادی دارند.
  • کسانی که اخیراً جراحی چشم انجام داده‌اند.
  • اعمال این آزمایش در بیماران مبتلا به عفونت دستگاه تنفسی ناخوشایند است.

آمادی لازم قبل از اسپیرومتری

قبل از انجام تست اسپیرومتری، هیچ احتیاط خاصی لازم نیست، اما کافی است یک سری قوانین رفتاری را رعایت کنید تا نتیجه آزمایش مخدوش نشود؛ بنابراین در ساعات قبل از آزمون توصیه می‌شود:

  • از ورزش خودداری کنید.
  • سیگار نکشید.
  • از نوشیدن الکل و وعده‌های غذایی بزرگ خودداری کنید.

نحوه انجام تست اسپیرومتری

برای انجام اسپیرومتری، پس از جمع‌آوری داده‌های شخصی، به ویژه وزن و قد، و شرح‌حال بالینی، روند معاینه به بیمار آموزش داده می‌شود.

یک گیره بینی برای به دست آوردن حداکثر تلاش ممکن در انجام آزمایش اعمال می‌شود و از آن درخواست می‌شود که حداقل ۳ بار از طریق یک دهانی یکبار مصرف، بسته شده بین لب‌ها، وصل شده با یک لوله انعطاف‌پذیر به اسپیرومتر، دمیده شود. اسپیرومتر به کامپیوتری متصل است که منحنی‌های حجم جریان را بازتولید و چاپ می‌کند.

معاینه بدون درد است و حدود ۱۰ دقیقه طول می‌کشد. بسیار مهم است که بدانید مصرف داروهای گشادکننده برونش باید حداقل ۱۲ ساعت قبل از معاینه قطع شود.

موارد منع مصرف اسپیرومتری

اگرچه این یک معاینه سریع و بدون درد است، اما برخی موارد منع مصرف دارد، از جمله:

  • ضربه یا جراحی اخیر
  • بیماری قلبی عروقی ناپایدار
  • اپیزودهای عفونی فعلی یا اخیر
  • کسانی که آنوریسم (مغزی، قفسه سینه) داشته‌اند.

مقادیر طبیعی اسپیرومتری چیست؟

تست اسپیرومتری با مقایسه نتایج به‌دست‌آمده با مقادیر مرجع (FEV1 ) موجود در افراد سالم که در آن FEV1 حجم هوایی را که می‌توان با حداکثر تلاش در یک ثانیه بازدم کرد، ارزیابی می‌شود. زمانی که مقادیر FEV1 بین ۸۰ تا ۱۲۰ درصد مقدار متوسط ​​باشد، نتیجه اسپیرومتری طبیعی در نظر گرفته می‌شود. مقادیر کم نشان‌دهنده یک مشکل انسدادی در دستگاه تنفسی است که برای درک علت و وجود هر گونه آسیب‌شناسی باید بررسی شود.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

call