مقالات

آبسه ریه : علت، عوامل خطر، علائم، تشخیص و درمان آن

3 آذر 1401 116 بازدید 0 نظر

در آبسه ریه چرک در یک حفره در ریه‌ها جمع می‌شود. باکتری‌ها معمولاً عامل آبسه ریه هستند که با هوایی که تنفس می‌کنیم از دهان و گلو وارد ریه‌ها می‌شوند. علاوه بر این، میکروب‌ها می‌توانند از طریق جریان خون نیز پخش شوند و در نتیجه منجر به آبسه شوند. آبسه ریه معمولاً با آنتی بیوتیک‌ها به خوبی قابل درمان است و به طور کامل بهبود می‌یابد.

آبسه ریه

آبسه ریه چیست؟

آبسه ریه حفره‌ای در ریه است که با چرک پر شده است. به دلیل یک واکنش التهابی، بافت ریه از بین می‌رود (نکروز) و یک حفره چرکی ایجاد می‌شود، علت آبسه‌ریه معمولاً باکتری‌هایی است که وارد دهان و گلو می‌شوند. میکروب‌ها می‌توانند با هوایی که ما تنفس می‌کنیم وارد ریه‌ها شوند و سپس وارد جریان خون ‌شوند. این‌ها عمدتاً باکتری‌هایی هستند که بدون اکسیژن تکثیر می‌شوند به اصطلاح به آن‌ها بی هوازی می‌گویند. برخی از انگل‌ها نیز می‌توانند باعث آبسه ریه شوند.

آبسه ریه در چه کسانی دیده می شود؟

امروزه به لطف استفاده اولیه از آنتی بیوتیک درمانی، آبسه‌های ریه بسیار نادر شده‌اند. آمار دقیقی در مورد فراوانی و سن مبتلایان وجود ندارد. افراد مسن به دلیل اینکه از بیماری‌های عصبی مانند سکته مغزی، آلزایمر یا پارکینسون رنج می‌برند، اغلب در معرض خطر هستند. آبسه‌ریه همچنین در افراد مبتلا به نقص ایمنی (به دلیل دارو یا بیماری، مانند افراد الکلی یا افراد مبتلا به دیابت) شایع‌تر است.

علت آبسه ریه چیست؟

آبسه ریه معمولاً توسط باکتری‌های موجود در دهان و گلو ایجاد می‌شود. این باکتری‌ها در حلق  یا در لثه می‌نشینند. باکتری‌هایی که منجر به آبسه ریه می‌شوند در افرادی که بهداشت دهان و دندان ضعیفی دارند و بیماری‌های لثه و پریودنتوم دارند، بیش‌تر دیده می‌شوند. همچنین با تنفس، این باکتری‌ها می‌توانند وارد ریه‌ها شوند. علاوه بر این، میکروب‌ها را می‌توان مستقیماً از طریق جریان خون وارد ریه‌ها کرد. این پاتوژن‌ها از منابع دیگر عفونت در بدن می‌آیند و به طور ثانویه همراه با خون به سایر اندام‌ها توزیع می‌شوند. وقتی از طریق خون وارد ریه‌ها می‌شوند منجر به تخریب بافت ریه ودر نهایت آبسه ریه‌ها می‌شود.

چه باکتری‌هایی باعث آبسه ریه می‌شوند؟

باکتری‌هایی که استنشاق می‌شوند اغلب گونه‌هایی هستند که می‌توانند بدون اکسیژن به خوبی تکثیر شوند. به آنها بی هوازی می‌گویند. این‌ها عبارتند از:

  • پپتوسترپتوکوک‌ها
  • Prevotella
  • باکتریوئیدها
  • فوزی باکتری‌ها

باکتری‌هایی که وارد ریه می‌شوند اما باعث آبسه‌ریه نمی‌شوند هوازی هستند. یعنی این پاتوژن‌ها برای رشد خود به اکسیژن نیاز دارند. آن‌ها همچنین می‌توانند باعث التهاب ریه‌ها (پنومونی) شوند.

نمونه‌هایی از این باکتری‌های هوازی عبارتند از:

  • استافیلوکوک‌ها
  • استرپتوکوک‌ها
  • کلبسیلا
  • هموفیلوس
  • لژیونلا
  • سودوموناس

گاهی اوقات هر دو نوع باکتری‌های بی هوازی و هوازی در آبسه‌ریه نقش دارند. بنابراین مخلوطی از عوامل بیماری زا را می‌توان در ریه ها تشخیص داد. در افرادی که سیستم ایمنی ضعیفی دارند، اغلب انواع نادرتر باکتری‌ها و همچنین قارچ‌ها یا انگل‌ها عامل آبسه‌ریه هستند. از جمله:

  • نوکاردیا
  • اکتینومیست‌ها
  • مایکوباکتری

قارچ‌ها: آسپرژیلوس، کریپتوکوکوس نئوفورمانس، هیستوپلاسما کپسولاتوم

انگل‌ها: میکروارگانیسم‌های تک سلولی مانند آمیب، کرم یا فلوک ریه (در مناطق گرمسیری)

عوامل خطر برای آبسه‌ریه

همچنین عوامل خطری وجود دارد که احتمال ایجاد آبسه ریه را افزایش می‌دهد. آن‌ها خطر این را افزایش می‌دهند که فرد به طور تصادفی ترشحات حاوی باکتری را استنشاق کند و این ترشحات وارد ریه‌ها شود. این عوامل خطر عبارتند از:

  • سیستم ایمنی ضعیف
  • مصرف مواد مخدر
  • اختلالات عصبی مرتبط با اختلالات بلع

علائم آبسه ریه چیست؟

علائم آبسه‌ریه اغلب نامشخص است و می‌تواند با بسیاری از بیماری‌های دیگر نیز رخ دهد. علائمی که آبسه‌ریه دارد عبارتند از:

  • سرفه بلغمی (سرفه مولد)، سرفه خلط دار همراه با خون و چرک
  • درد قفسه سینه
  • تب، لرز
  • عرق کردن، به خصوص در شب
  • خستگی
  • کاهش عملکرد فیزیکی
  • کاهش اشتها، کاهش وزن

تشخیص آبسه ریه چگونه است؟

در ابتدای تشخیص آبسه‌ریه پزشک در مورد سلامتی شما و علائم شما سوال‌های زیر را می‌پرسد.

دقیقاً چه علائمی دارید؟ چه زمانی اولین بار متوجه علائم آن شدید؟  آیا شرایطی وجود دارد که علائم بدتر شوند؟ آیا از بیماری‌های زمینه‌ای مانند عفونت، التهاب لثه، التهاب پریودنتیت یا بیماری‌های عصبی که منجر به اختلال در هوشیاری می‌شود، آگاهی دارید؟ آیا از اختلالات بلع رنج می‌برید؟ آیا از مواد مخدر (الکل، مواد مخدر غیرقانونی) استفاده می‌کنید؟

پزشک از پاسخ‌های شما می‌تواند نتایج اولیه را در مورد علت شکایات شما به دست آورد. بعد از پاسخ دادن به این سوال‌ها معاینه فیزیکی انجام می‌شود. پزشک با گوشی پزشکی ریه‌ها را بررسی می‌کند و می‌تواند صداهای غیرعادی ریه مانند خس خس را تشخیص دهد. کاهش صداهای تنفسی نیز می‌تواند نشانه‌ای از آبسه‌ریه باشد.  در صورت مشکوک بودن به آبسه‌ریه، بررسی‌های بیشتر انجام می‌شود.

پیشگیری از آبسه‌ریه

شما واقعا نمی‌توانید از آبسه‌ریه جلوگیری کنید. همچنین اقدامات خاصی برای تشخیص زودهنگام وجود ندارد. اختلالات هوشیاری اغلب در هنگام استنشاق غیر عمدی ترشحات (در اصطلاح پزشکی، آسپیراسیون) رخ می‌دهد که می‌تواند با مصرف زیاد الکل یا سوء مصرف مواد نیز رخ دهد.

درمان و روند درمان آبسه ریه

حدود ۹۰ درصد بیماران، آبسه‌ریه با درمان آنتی بیوتیک بهبود می‌یابند. حدود ده درصد نیاز به درمان بیشتری دارند. مداخله جراحی برای درمان آبسه ریه بسیار نادر است. بنابراین سیر درمان در اکثر بیماران خوب است.

کلام آخر

باکتری‌ها معمولا باعث ایجاد آبسه‌ریه می‌شوند. داروهای موثری وجود دارند که میکرو‌ب‌ها را از بین می‌برند از جمله، آنتی بیوتیک‌ها. پزشکان معمولاً آن‌ها را به صورت انفوزیون در دوزهای بالاتر از طریق ورید تجویز می‌کنند. اگر آبسه‌ریه شدت کمتری داشته باشد، می‌توانید آنتی بیوتیک‌ها را به صورت قرص نیز مصرف کنید.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

call