روش‌های تشخیص و درمان

نمونه‌برداری از غدد لنفاوی از طریق EBUS-TBNA

آسپیراسیون ترانس برونشیال با سوزن ظریف تحت هدایت سونوگرافی (EBUS-TBNA) فرایندی است که نمونه‌برداری از غدد لنفاوی و ضایعات مجاور راه‌های هوایی را میسر کرده است و هم اکنون به عنوان روشی استاندارد با حداقل تهاجم و قدرت تشخیص بالا در مقایسه با روش‌هایی مانند مدیاستنوسکوپی، توراکوسکوپی با کمک ویدئو (video assisted thoracoscopy) و یا آسپیراسیون ترانس توراسیک محسوب می‌شود. EBUS-TBNA برای مرحله‌بندی (staging) سرطان ریه و ارزیابی تورم بدون علت غدد لنفاوی در بیماران مشکوک به بدخیمی استفاده می‌شود. به علاوه EBUS-TBNA به تشخیص بیماری‌های خوش‌خیم ریه مانند سارکوئیدوز نیز کمک می‌کند. این روش با مهیا نمودن دید مستقیم از غدد لنفاوی هنگام نمونه‌برداری، اطلاعات مفیدی در مورد ویژگی‌های ساختاری و مورفولوژیک آنها در اختیار پزشک قرار می‌دهد. در طول سونوگرافی داخل برونشیال ویژگی‌های سونوگرافیک برای پیشگویی وجود بدخیمی در غدد لنفاوی به پزشک کمک می‌کنند. در واقع بر اساس گزارشات قبلی، ویژگی‌های سونوگرافیک غدد لنفاوی می‌توانند به حضور یا عدم حضور بدخیمی در ضایعات پستان یا غدد لنفاوی گردن کمک کنند.

شایان ذکر است که دكتر اردا كيانى و تیم برونکوسکوپی، از EBUS در تخليه مايع داخل قلب، تخليه چرك ميان سينه و تشخيص آمبولى ريه در بيماران مبتلا به نارسايى كليه نیز استفاده كرده‌اند. اين اقدامات براى اولين بار در ايران با این روش امکان پذیر گشته است.

 

 

 نمونه‌برداری از پرده ریه به روش پلوروسکوپی

از سال 1390، در بیمارستان‌های عرفان نیایش و دکتر مسیح دانشوری نمونه‌برداری از فضای جنب (پرده ریه) به روش پلوروسکوپی جایگزین نمونه‌برداری بسته و Blind شده‌است. در حال حاضر، این نوع از نمونه‌برداری به صورت سرپایی و در بعضی موارد بدون نیاز به لوله‌گذاری در فضای جنب، با موفقیت بالا و عوارض کم انجام می‌شود. در گذشته، عمل جراحی  VATS که عمل بسیار سنگین و پیشرفته‌ای است و نیاز به لوله گذاری دوگانه‌ لوله‌های هوایی دارد، انجام می‌شد.

 

 

نمونه‌برداری سوزنی همراه با سونوگرافی از غدد لنفاوی میان سینه

در گذشته، نمونه‌برداری از غدد لنفاوی مدیاستن (میان سینه) تنها با عمل باز ریه یا عمل جراحی ویدئویی قابل انجام بود. از سال 1385، نمونه‌برداری سوزنی (بدون سونوگرافی) به روش بسته در بیمارستان دکتر مسیح دانشوری آغاز شده‌است. از سال 1393، نمونه‌برداری سوزنی همراه با سونوگرافی و تحت دید مستقیم از غدد لنفاوی نیز با موفقیت در حال انجام است.

تا کنون، بیش از 700 مورد نمونه‌برداری با روش سونوگرافی در بیمارستان‌های دکتر مسیح دانشوری و عرفان نیایش توسط گروه برونکوسکوپی اینترونشنال انجام شده است.

 

 

استنت گذاری (پلاستیکی/ فلزی)

استنت گذاری یکی از روش‌های درمانی است که توسط گروه اینترونشنال پولمونولوژی بیمارستان دکتر مسیح دانشوری برای بیماران با تومورهای خوش‌خیم یا بدخیم و نیز افرادی که دچار تنگی تراشه هستند مورد استفاده قرار می‌گیرد. استفاده از این روش درمانی با اثربخشی بالا بر وضعیت تنفسی افراد، موجب بهبود چشمگیری در کیفیت زندگی بیماران شده است.

 

تخریب تومور

از عواملی که کیفیت زندگی افراد دچار سرطان ریه را تحت شعاع قرار می‌دهد، گسترش تومور ریه در داخل مجاری تنفسی و انسداد آنهاست. این مشکل موجب احساس خفگی در بیمار می‌شود.

روش‌های مختلفی برای خارج کردن تومور توسط گروه برونکوسکوپی بیمارستان‌های دکتر مسیح دانشوری و عرفان نیایش قابل انجام هستند. نتایج انجام این روش‌ها بر روی حدود ده هزار بیمار در طی پانزده سال حاکی از اثربخشی درمان بوده است.

تومورهای محیطی ریه با امواج ماکروویو تخریب می‌شوند. در حال حاضر، این روش‌ توسط گروه اینترونشنال بیمارستان‌های دکتر مسیح دانشوری و عرفان نیایش انجام می‌شود و با نتایج خوبی همراه بوده است. روش مذکور بر روی تومورهایی که امکان عمل روی آنها میسر نیست قابل انجام است.

 

 

نمونه‌برداری به روش کرایو بیوپسی

یک روش نو ظهور در زمینه نمونه‌برداری از بیماران ریوی، کرایو بیوپسی است. امروزه، این روش که عوارض بسیار کمی دارد جایگزین عمل جراحی باز قفسه سینه در بیماری‌های منتشر ریه شده است. کرایو بیوپسی از سال 1388 توسط گروه اینترونشنال پولمونولوژی بیمارستان دکتر مسیح دانشوری انجام می‌شود. مقالات چاپ شده بین المللی برای این روش ارزشی معادل عمل جراحی باز ریه قائل شده‌اند.

 

ترموپلاستی، روشی جدید برای درمان آسم پیشرفته

از حدود سال 1394، ترموپلاستی برای اولین بار در ایران در بیمارستان‌های دکتر مسیح دانشوری و عرفان با موفقیت در حال انجام است. ترموپلاستی یکی از جدیدترین روش‌های درمان غیردارویی آسم است که با موفقیت چشمگیری بر روی بیماران مبتلا به آسم انجام می‌گیرد. بیماری آسم باعث التهاب مجاری هوایی، تحریک پذیری و افزایش دفعات انقباض عضلات صاف می‌شود. در روش ترموپلاستی از طریق ایجاد 18 وات گرما با روش رادیوفرکونسی (Radiofrequency) عضلات صاف اطراف برونش بیمار مبتلا به آسم از نظر سایز و تعداد کاهش پیدا کرده که این امر موجب گشاد شدن راه‌های هوایی و در نتیجه درمان بیمار می‌شود. پس از انجام این عمل، نیاز فرد به دارو به صورت محسوسی کم شده و کیفیت زندگی او بهبود قابل توجهی خواهد داشت. همچنین، تعداد حملات آسم و دفعات بستری شدن بیمار کاهش می‌یابد.

البته این درمان برای تمام بیماران مبتلا به آسم مناسب نیست و نمی‌توان آن را جایگزین درمان‌های سیستمیک دانست. استفاده از این روش درمانی در افرادی که در مراحل پیشرفته بیماری هستند و  نیاز به دریافت کورتون به صورت تزریقی یا خوراکی دارند و نیز افرادی که به علت بالا بودن دفعات تشدید بیماری مجبور به مراجعه مکرر به اورژانس هستند مناسب است.